home > Huwelijksvoorbereiding, Een goede start > Brochure Trouwen in de Kerk


Brochure Trouwen in de Kerk

Trouwen in de Kerk!
Informatie-brochure
 
 

Wie ben ik en waar kom ik vandaan?

 
Een beetje rare vraag misschien, zo aan het begin van een brochure over het huwelijk. Maar geen onbelangrijke. De vraag is in eerste instantie niet bedoeld om te kijken naar hoe je als persoon ontwikkeld bent, al is dat voor jezelf en voor je partner wel heel belangrijk. De vraag is meer een bestaansvraag: Wat doe ik hier op aarde, wat is de zin ervan, wie ben ik en wat heb ik te betekenen? Deze vragen raken de essentie van je bestaan. Het is heel moeilijk om een betekenisvolle invulling te geven aan je leven zonder een antwoord op die vragen. Zijn we op aarde door toeval en zijn we lopende chemische fabriekjes waarvan de energie na een jaar of 80 op is? Dan heeft het leven geen zin, en onze relaties, en daarmee het huwelijk, ook niet. Dan zijn we veroordeeld om van moment tot moment te leven, en in alle verdriet eruit te halen wat er dan nog in het leven zit.
 

Bedoeld voor de liefde

De mensvisie van de (r.k.) Kerk is een heel andere: ze gaat uit van liefde als essentie van ons leven. Uit ervaring weten we eigenlijk ook dat dat waar is: onze 'hardware' zit zo in elkaar dat we liefde het allerbelangrijkste vinden. Zonder de liefde van de ander kunnen we niet leven. We verlangen ernaar om erkend te worden, gezien te worden, om zonder voorbehoud geliefd te worden zoals we zijn. Ook ons lichaam zit zó in elkaar dat we onszelf uit liefde aan de ander kunnen geven. We kunnen letterlijk zien dat we er zijn om liefde te ontvangen en liefde te geven. Zowel geestelijk als lichamelijk zijn we gericht op de ander, op het geven van onszelf en op het ontvangen van de ander als gave.

Liefde is..?


Liefde is zo'n beetje het woord met de meeste betekenissen geworden. Wat wordt hier nu eigenlijk bedoeld met liefde? Liefde is datgene waar we in het diepst van ons wezen het meeste naar verlangen. Liefde is trouw, zonder voorwaarden, een volledige (over)gave van jezelf en draagt goede vruchten. De liefde heeft het niet nodig grote dingen te doen. Juist door de kleine dingen wordt de liefde gekend. Het doet er niet toe wat je doet, maar wel hoe je het doet. Echte liefde eist alles van je: zij neemt geen genoegen met een half hart. Dat weten we ook: van je geliefde wil je niet dat hij / zij ook nog op een andere plek zo'n 'exclusieve' relatie heeft als met jou.
 

Waar vind ik die liefde?

 
Aan de bron van het bestaan staat een Vader die ons onvoorwaardelijk liefheeft. Hij is continue bezig ons Zijn Liefde te laten zien. We bestaan omdat God liefde is, en ons wil laten delen in Zijn liefde. Hijzelf is mensgeworden in Christus en heeft ons laten zien dat ultieme liefde bestaat door zichzelf totaal te geven, door alle pijn heen.
 

Het huwelijk

De ultieme liefde is radicaal en krachtig; ze neemt geen genoegen met een half besluit. Deze Liefde staat zoals we zagen aan de bron van ons bestaan. Naar het beeld van die zelfgave mogen ook man en vrouw zich in het huwelijk aan elkaar geven. Het kerkelijk huwelijk is veel meer dan een contract. Het is een belofte van ultieme liefde. Het kerkelijk huwelijk betekent een volledige gave van jezelf, zonder voorwaarden en voor altijd. Je bent als man-en-vrouw, als echtpaar een teken van Gods liefde op aarde. Maar hoe kunnen we nu een levenslange trouw beloven, als we niet weten hoe de ander over 10 jaar zal zijn? Dat is toch niet menselijk? Dat is waar. Het is dan ook iets wat we alleen kunnen als we telkens opnieuw teruggaan naar de bron van Liefde: God, en van Hem kracht en wijsheid ontvangen om door te gaan en te vergeven. Dat is wat het kerkelijk huwelijk ook inhoudt: het is niet alleen een moeite van onze kant maar het geeft ook de kracht die je als echtpaar telkens terugbrengt naar de bron van de Liefde zelf.

Huwelijk en seksualiteit

Het lijkt heel gebruikelijk om seksualiteit alleen te zien als iets waarvan je kan genieten wanneer je daar zin in hebt. Je lichaam kan je bepaalde gevoelens geven die prettig zijn en waarom zou je daar geen gebruik van maken?

Wanneer je seksualiteit alleen maar ziet als iets om van te genieten, vergelijkbaar met samen naar de film gaan of samen iets leuks doen, kan er achteraf achter komen dat je elkaar zag als een lichaam dat jouw lichaam laat genieten: een object.

Je bent er nooit zeker van dat die ander ook werkelijk om de inhoud, om jou geeft. Het lijkt gebruikelijk om ons eigen lichaam en dat van anderen op deze manier te zien als een gebruiksvoorwerp. Het idee is dan dat "ik" degene ben die in het lichaam woont.  Dat dit niet klopt kunnen we op onze klompen aanvoelen wanneer we nagaan dat seksualiteitsbeleving op de bovenbeschreven wijze een enorme leegte kan achterlaten. Het  lichaam kàn niet los gezien worden van mijzelf. Ik ben mijn lichaam. Alles wat ik doe, doe ik met mijn lichaam. Zonder lichaam kan ik niets. Alles wat in de wereld om mij heen gebeurt ervaar ik via mijn lichaam. Ik voel een kus, ik zie een lieve blik. Als mijn lichaam dus seks met iemand heeft , dan heeft mijn hele wezen, mijn hele persoon, zich op dat moment aan die ander gegeven en met het hele wezen van die andere persoon verbonden. Het is eenvoudigweg niet alleen maar genieten van de mogelijkheden van het lichaam, maar een volledige overgave aan een ander. Daarom kan een avontuurtje dat "nietsbetekenend" was toch zo'n betekenisvolle leegte achterlaten. Het was niet het lichaam dat even genoot maar ik-zelf en de ander die zich volledig met elkaar verbonden.

De meest volledige manier waarop je jezelf kan geven is in het huwelijk. Je geeft jezelf met lichaam en geest, volledig dus, aan elkaar. Door de trouwbelofte voor getuigen naar elkaar uit te spreken zeg je dat je er voor de ander wilt zijn. De ander wordt voor jou prioriteit in je leven. Wat er ook gebeurt jij zult er voor de ander zijn. In voor- en tegenspoed, ziekte en gezondheid en in armoede en rijkdom. Deze gave van jezelf wordt bevestigd door in deze veilige context van volledige acceptatie door de ander  jezelf ook lichamelijk te geven. Seksualiteit is zo de bekroning van het huwelijk. Iedere keer als je seks met elkaar hebt na je huwelijksviering mag dan ook gezien worden als een herhaling van de belofte die je elkaar gegeven hebt: er volledig voor de ander te zijn. Je verbindt jezelf volledig met lichaam en geest aan de ander en je mag weten dat die ander dat van harte beantwoordt.  Volledig jezelf zijn in de armen van de ander, wetend dat die er voor je zal zijn; in voor- en tegenspoed, armoede en rijkdom, ziekte en gezondheid, dat is pas volop genieten van seksualiteit.

Het verschil tussen huwelijk en samenwonen

Hoewel de intentie van het stel dat samenwoont meestal heel goed is, beloof je elkaar geen trouw. Het huwelijk is, in tegenstelling tot samenwonen, een onvoorwaardelijke stap, je bevestigt dat je van de ander houdt zoals hij / zij is, zonder voorwaarden. Je maakt je geen zorgen of hij / zij wel bij jou past, maar veel meer hoe je er voor de ander kan zijn, om de ander gelukkig te maken. Het huwelijk wordt zo bij uitstek de plaats waar je jezelf kan zijn, waar je weet dat er voor je gekozen is, en dat die keuze definitief is.

Het verschil tussen een burgerlijk en kerkelijk huwelijk

De maatschappij heeft de exclusieve relatie tussen man en vrouw erkend, en heeft er een wettelijke status aan gegeven. De kerk ziet in het burgerlijk huwelijk een serieuze stap om te kiezen voor elkaar. Hoewel zij die alleen voor de wet trouwen net zo'n goede intentie hebben een belofte "voor altijd" te doen, is dit niet wat er feitelijk gebeurt. Bij het burgerlijk huwelijk beloof je trouw alle plichten te vervullen die de wet je als gehuwde stelt. Het is feitelijk een contract dat weer ontbonden kan worden. Blijkbaar is het burgerlijk huwelijk dus niet onvoorwaardelijk, terwijl de liefde dat wel zou moeten zijn. Het verschil tussen een samenlevingscontract en een burgerlijk huwelijk is dan ook klein. In het kerkelijk huwelijk daarentegen staat de wet van de liefde voorop. Dat betekent niet alleen dat gevoelens van liefde voor elkaar belangrijk zijn, maar vooral dat de keuze voor de liefde een grote verantwoordelijkheid betekent. Het betekent namelijk de totale gave van jezelf aan de ander, onvoorwaardelijk en voor altijd. De kerk gelooft dat alleen daardoor echt de liefde beleefd wordt.

Huwelijksvoorbereiding


Het is eigenlijk heel raar. Als we ons voorbereiden op onze toekomstige baan, dan studeren we daar vele jaren voor. Maar de voorbereiding op het huwelijk beperkt zich vaak voor het grootste deel tot de huwelijksdag! En dat terwijl onze baan vaak niet voor ons hele leven bedoeld is, maar ons huwelijk wel...
Een goede voorbereiding op het huwelijk vraagt natuurlijk dat we elkaar kennen. Maar er valt bijvoorbeeld ook te denken aan:
- Wat is de betekenis van het huwelijk (en dus de waarde)
- Wat is zelfgave in de praktijk?
- Wat is het huwelijkssacrament?
- Wat is de diepere betekenis van seksualiteit?
- Hoe ga je om met pijn en vergeving?
- Wat zijn de kenmerken van een gezond gezin?
- etc. etc.

Wat moet ik doen om te kunnen trouwen in de kerk?

Om in de Rooms Katholieke Kerk te trouwen is het nodig dat minstens één van de toekomstige echtgenoten Rooms-katholiek is of wil worden. Het is wenselijk om jullie trouwplannen ruim van tevoren kenbaar te maken aan de pastoor van je parochie (deelgebied waar je woonachtig bent). Deze periode geeft jullie de gelegenheid om op een rustige wijze in gaan op de inhoudelijke voorbereiding van het huwelijk.

Er zijn een aantal papieren nodig voor de huwelijkssluiting:
 
1. Formulier "Verklaring voor het kerkelijk huwelijk". Hiervoor zorgt de priester die assisteert bij de huwelijksceremonie.
2. Recent uittreksel uit het doopregister, verkrijgbaar bij de parochie / kerk waar je gedoopt bent.
3. Als één van de toekomstige echtgenoten niet katholiek is is toestemming nodig van het bisdom. Deze kan aangevraagd worden door de priester die assisteert bij de huwelijksceremonie.
4. Toestemming van de priester van je parochie, nodig als jullie beiden niet wonen in de parochie waar jullie trouwen.
 
N.B. In Nederland is het verplicht eerst burgerlijk te trouwen. Dit betekent dat jullie eerst het burgerlijk huwelijk dienen te regelen via de gemeente van de plaats waar jullie wonen.
 
Geestelijken van niet Rooms-katholieke kerken kunnen ook betrokken worden bij de huwelijksceremonie, met inachtneming van de in de R.K. kerk geldende normen en in overleg met de priester van de parochie waar u trouwt.